Graniczność to stan bycia w permanentnym „rozkroku”, który stanowi myśl przewodnią historii Lilii opowiedzianej w filmie ,,In a Whisper” w reżyserii Leyli Bouzid. Bohaterce zacierają się nie tylko granice fizyczne, odległy i niezrozumiały świat Paryża jawi się jako coś całkowicie obcego dla jej tradycjonalistycznej rodziny mieszkającej w Tunezji. To, co dla niej staje się doświadczeniem codziennym, dla bliskich pozostaje poza sferą zrozumienia.

Motyw obcości, często obecny w opowieściach o emigracji, zostaje tu pogłębiony o „obcość duszy i ciała”. Lilia nie tylko znajduje się w miejscu, którego zasad oduczyła się lub zapomniała, ale także sama dla siebie staje się obca, zwłaszcza w kontekście swojej orientacji seksualnej. Gubi się w regułach państwa, a próba wręczenia łapówki policji staje się gestem zakorzenionym w przeszłości, który okazuje się już nieaktualny.

Funkcjonując w procesie akulturacji, bohaterka stopniowo odnajduje się w miejskiej przestrzeni, która, choć niedostępna dla nas jako widzów w bezpośrednim doświadczeniu, pozostaje możliwa do wyobrażenia z europocentrycznej perspektywy. Można odnieść wrażenie, że zostaje wrzucona w obcą rzeczywistość razem z nami.

Jej zamknięcie wobec „starego-nowego” świata jest przez znaczną część filmu wyraźne, lecz zaczyna pękać w momencie przewartościowania relacji i pojawienia się potrzeby ujawnienia tej bardziej „europejskiej” części siebie, którą przyswoiła bez całkowitego porzucenia własnych korzeni. Wpuszcza swoją partnerkę nie tylko do życia prywatnego, lecz także do przestrzeni rodzinnej, początkowo przedstawiając ją jako przyjaciółkę. Przepychana z jednej strony granicy na drugą, doświadcza niezrozumienia zarówno ze strony swojej dziewczyny Alice, jak i matki, obie nie potrafią w pełni uchwycić napięcia, w którym funkcjonuje.

Kodeks prawny w Tunezji staje się kwintesencją tego, czego wielu emigrantów nie doświadcza w kraju pochodzenia, a czego Lilia nie może w pełni odnaleźć również w Paryżu z perspektywy rodziny, bo wolności do miłości. Jej bunt wobec systemu i prawa wybrzmiewa szczególnie mocno na komisariacie, gdzie mówi: „musicie nas wszystkich zamknąć”. Nie próbuje już omijać przeszkód, lecz konfrontuje się z rzeczywistością wprost.

Film ,,In a Whisper” nie opowiada o akceptacji jako stanie końcowym, lecz o procesie dochodzenia do niej, niedoskonałym, pełnym napięć, ale prowadzącym do momentów wzajemnego zrozumienia. To przestrzeń, w której słowa okazują się zbędne, a ich miejsce zajmują gest i cicha wspólnota.

Film „In a Whisper”, reż. Leyla Bouzid, możecie obejrzeć podczas Mastercard OFF CAMERA w ramach sekcji Polityczne Fikcje:

• 01/05/2026 | 13:00 | Sala Niebieska | Kino Pod Baranami

Zuza Mruk